“De zuidelijke lidstaten verdrinken in hun schulden”

Jean Wanningen is spreker op het Cultuur onder Vuur Congres 2019. Hij is econoom met een rijke ervaring. Hij kan er bovendien bevattelijk over spreken. Niet alleen over zijn ervaring in het bedrijfsleven, maar ook over die in het hol van de leeuw: Brussel…

Verstrekkende gevolgen

“De euro is op zich niet meer dan een gemeenschappelijke munt”, legt hij uit. “Het is de structuur van de eurozone, die bemoeilijkt dat er rationele besluiten genomen worden . De Europese Centrale Bank die mede verantwoordelijk is voor de huidige negatieve rente – zeer ongebruikelijk, nooit eerder vertoond in de monetaire geschiedenis – moet een beleid maken dat aan alle lidstaten tegelijk tegemoetkomt. Met name de zuidelijke lidstaten verdrinken in hun schulden. Daarom wordt de rente zo laag en wordt die ook laag gehouden. Niet de enige reden, wel een belangrijke. Ja, de euro heeft dus verstrekkende gevolgen.”

Pensioenen gekort

Wat betekent dit alles voor de Nederlandse pensioenen? “Alle tekenen wijzen erop dat er niet geïndexeerd wordt en wellicht gekort. Voor de nu reeds gepensioneerden, maar ook voor de toekomstige pensionado’s is dit zeer nadelig, net zoals voor onze spaarders.”

Transferunie

Ondanks alles wil Wanningen zich geen euroscepticus noemen. “Dat klopt”, zegt hij. “. Ik ben kritisch op het monetaire beleid. Dat heb ik onderbouwd in mijn laatste boek Eurodynamica. Maar dat wil niet zeggen dat ik vind dat economische samenwerking niet nodig is. Met de keuze voor de eenheidsmunt hebben de Europese beleidsmakers er helaas voor gekozen de broodnodige monetaire flexibiliteit uit het systeem te halen, waardoor de verschillen tussen de landen niet kleiner maar juist groter worden. Dat veroorzaakt per definitie een geldstroom van de rijkere landen naar de minder rijke. Tegelijkertijd zorgt dat ervoor dat die laatste groep niet wil hervormen, wat juist wel nodig is.”

Een gevaarlijke gek

Is het niet ongehoord dat dat de president van de ECB jaar in jaar uit beleid kan voeren dat vooral voor zijn eigen land voordelig is? “Ik kan Nout Wellink aanhalen, voormalige president van de Nederlandsche Bank die Draghi een kamikaze-piloot noemde. Jaap van Duijn, voormalig hoofd Robecogroep, sprak zelfs van “een gevaarlijke gek”. Dat zijn stevige uitspraken in het brave financiële wereldje. Alleen kent de ECB een one man one vote systeem, dus het ministaatje Malta heeft een even zware stem als lidstaat Duitsland. En de meerderheid van de raad bestaat nu eenmaal uit landen die het niet zo erg vinden dat er een ruim monetair beleid wordt gevoerd met een lage rente.

De EU als één staat

Hoe hebben we ons allemaal zo met de euro kunnen vergissen? “Men heeft gedacht dat de invoering van de euro zou zorgen voor het naar elkaar toe groeien van de verschillende economieën. Het tegenovergestelde is gebeurd, en dat is achteraf best logisch. Men heeft echter zoveel politiek kapitaal in de euro geïnvesteerd dat men het niet kan maken op zijn schreden terug te keren. Men doet dat niet, omdat het ideaal van de EU als één staat voorop blijft staan. De euro is daar een belangrijke opmaat toe. Ik citeert mevrouw Merkel nog maar eens: Scheitert der Euro, dann scheitert Europa. Dat vat het wel zo’n beetje samen.”

Kom voor de volledige toespraak van Jean Wanningen en vele andere inspirerende sprekers naar het Cultuur onder Vuur Congres op 19 oktober in de Philharmonie te Haarlem. Reserveer snel uw tickets op https://cultuurondervuur.nu/congres.