Onze analyse van de coronacrisis: de grootste maakbaarheidsoperatie en ideologische omkering ooit

Cultuur onder Vuur heeft een verklaring gemaakt, die in meerdere landen en talen tegelijk verschijnt. Het wordt uitgebracht door onze zustervereniging in Brazilië. Cultuur onder Vuur, dat de vertaling verzorgde, maakt immers deel uit van de internationale katholieke – maar niet-Kerkelijke – beweging Tradition, Family and Property (TFP). TFP vormt een familie van nationale stichtingen die zich geïnspireerd weten door het gedachtegoed van de Braziliaanse denker professor Plinio Corrêa de Oliveira.

De verklaring is ingegeven door zorg over het verwoestende effect dat het huisarrest voor de bevolking op de economie heeft. Maar meer nog over de politieke ontwikkelingen die het coronavirus teweeg heeft gebracht. Het kabinet heeft – na eerst de signalen van het naderen van de epidemie lang te hebben genegeerd – de volksgezondheid aangegrepen om de bevolking verregaande beperkingen op te leggen.

Dat de regering over tijdelijke bevoegdheden beschikt, is terecht, want bij een onverwachte epidemie moet er snel geschakeld kunnen worden. Maar naarmate de tijd verstrijkt gaat dit wringen, zo stellen juristen, en raken de burgerrechten in het gedrang. Hoogleraar staatsrecht Wim Voerman wijst erop dat ook de rol van het parlement hierdoor wordt uitgekleed. Het gaat er steeds meer naar toe dat het land ongecontroleerd wordt geregeerd door enkele ministers en een handjevol experts.

Daar komt nog bij dat het kabinet de Wet openbaarheid van bestuur (WOB) tijdelijk buiten werking heeft gesteld als het om informatieverzoeken over de coronacrisis gaat. Daarmee is dus ook de controlerende rol van de pers is uitgeschakeld. Voorts zijn er plannen om met een app de bevolking elektronisch te gaan controleren op haar gedrag inzake corona. De situatie begint steeds meer op een staat van beleg te lijken.

Zoals u in de verklaring zult lezen, is dit niet typisch Nederlands. Het is een zorgwekkende wereldwijde ontwikkeling, net zoals het koor van juridische en economische commentatoren dat hiervoor waarschuwt internationaal is.

Cultuur onder Vuur heeft in april een standpuntbepaling gepubliceerd die u kunt lezen op www.cultuurondervuur.nu/manifest. Deze wordt bovendien in Nederland verspreid als bijlage bij Elsevier Weekblad. Hierin lag de nadruk op de zorg voor het algemeen belang, of het bonum commune zoals het in de katholieke sociale leer heet. Dit ‘gemeenschappelijk goed’ omvat veel meer dan alleen lichamelijk en materieel welzijn. Het is algemeen belang in de breedste zin van het woord, en bevat bijvoorbeeld ook de zorg om de menselijke ziel. Vandaar dat het origineel werd gepubliceerd in de Goede Week, omdat met name rond Pasen door gelovigen het gesloten houden van de kerken pijnlijk is gevoeld.

De verklaring is echter een geheel nieuwe, grondige analyse van de politieke en economische implicaties van de crisis rond het coronavirus. De nadruk ligt in deze tekst op de economische en juridische onhoudbaarheid van de huidige koers op langere termijn. Daarbij wordt niet uitgegaan van complottheorieën of vergezochte speculaties, maar van feiten ontleend aan de uitspraken van personen en groeperingen die garen trachten te spinnen bij de coronacrisis om de koers van westerse samenlevingen te bepalen. Daarbij denken we aan overheden, lobby’s, belangengroepen en NGO’s.

Terwijl normale mensen juist bezorgd zijn door de verregaande bevoegdheden die de staatsmacht zich in de coronacrisis toe-eigent, lijken bepaalde groeperingen er juist door geïnspireerd. Zij concluderen dat als de angst er bij de bevolking maar goed genoeg inzit, die zich gedwee laat welgevallen waar zij anders tegen in opstand zou komen. De verklaring geeft daar enkele krasse voorbeelden van.

In Nederland drukken ministers juist nu de controversiële dossiers door. Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken gaat na jaren van verzet opeens akkoord met onderhandelingen over de toetreding van Albanië en Macedonië tot de Europese Unie. Landbouwminister Carola Schouten hervat haar oorlog tegen stikstof, tot frustratie van de boeren die hard getroffen worden door de coronacrisis. Minister Schouten heeft zelfs een wet tegen fosfaatuitstoot van boeren, die volgens haar te hoog is, op een lijst van noodwetten gezet die het kabinet wil dat de Tweede Kamer afhamert.

Het coronavirus mag niet misbruikt worden om wereldwijd ideologische wissels om te zetten en voldongen feiten te scheppen. De volksgezondheid is een groot goed, maar niet het hoogste en enige. Daarom roept de verklaring op tot waakzaamheid tegen alle pogingen om van de coronacrisis de ‘grootste maakbaarheidsoperatie van ideologische omkering in de geschiedenis’ te maken.