Wie heeft er samenzweringstheorieën nodig als progressieven openlijk een post-corona wereld beschrijven?

Iedereen die denkt dat de coronaviruscrisis een wapenstilstand in de woedende cultuuroorlog vertegenwoordigde, heeft het mis. De oorlog zal alleen maar versnellen.

Wereld voor altijd veranderen

Evenzo vergist iedereen zich, die denkt dat het nodig is om complexe complottheorieën te construeren om uit te leggen wat er gebeurt. ‘Progressieve’ denkers geven duidelijk aan hoe zij de postcorona-orde opvatten. Ze denken niet in termen van een verhaal waarin alles weer normaal wordt. Ze zeggen dat de storm voorbij zal gaan, maar dat de wereld voor altijd zal veranderen, bij voorkeur in hun eigen liberale beeld en gelijkenis.

De gedachten van deze visionairen zouden een reden tot bezorgdheid moeten zijn voor degenen die een morele orde en het geloof verdedigen. Hun voorspellingen sluiten de opvattingen van dergelijke verdedigers uit als hopeloos achterlijk en zelfs gevaarlijk.

Een visionair spreekt

Zo’n visionair is Yuval Noah Harari, hoogleraar geschiedenis aan de Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem. Hij is geen marginale schrijver. Zijn boeken zijn New York Times-bestsellers en worden geprezen door mensen als voormalig president Barack Obama en Bill Gates. Als iemand voor het liberale establishment kan spreken, heeft Harari de geloofsbrieven. Zijn post-corona-voorspelling verschijnt in het vaste mondstuk van de gevestigde orde, The Financial Times. Nederlandse media als NOS, de Volkskrant en De Groene Amsterdammer namen het over.

Zijn wereldbeeld weerspiegelt ook een seculiere wereld zonder geloof. In zijn boek uit 2017, Homo Deus, stelt Harari dat er geen God, geen ziel en geen vrije wil is. Voor hem is het leven slechts een opeenvolging van chemische reacties en algoritmen die op elkaar inwerken en evolueren met de natuur. Hij gelooft dat de mensheid door middel van techniek uiteindelijk als onsterfelijke goden zal worden. Deze postmoderne tovenaar vertegenwoordigt dus het snijvlak van het progressieve denken. Daarom is het logisch om te luisteren als hij spreekt. De auteur maakt drie huiveringwekkende observaties over de post-corona-toekomst die niet mogen worden genegeerd.

Grote veranderingen snel gemaakt

De eerste constatering is dat de coronaviruscrisis de economie, politiek en cultuur binnen korte tijd radicaal zullen veranderen als wereldleiders ‘snel en daadkrachtig’ handelen. Deze crisis zal “historische processen in stroomversnelling brengen”. Ze zullen ambtenaren in staat stellen enorme experimenten uit te voeren, waarbij zelfs gevaarlijke technologieën worden gebruikt. Besluiten die normaal gesproken jaren of zelfs decennia zouden duren, zullen binnen enkele uren worden genomen. In dit klimaat van paniek zullen mensen maatregelen accepteren die ze in normale tijden nooit zouden aannemen.

Degenen die deze visie delen, hebben geen verlangen om terug te gaan naar het normale. Ze willen een andere orde die hun wereldbeeld weerspiegelt. Deze toekomst wordt niet gepresenteerd als een keuze, maar als een voldongen feit. De crisis zal haar snel opleggen aan de naties. Er is geen weg meer terug naar een oude orde.

Sluipende karakter

Impliciet in de verklaringen van prof. Harare is dat oude paradigma’s moeten veranderen in overeenstemming met “wereldwijde solidariteit”. Ouderwetse ideeën werken niet meer in deze dappere nieuwe wereld. Geïnformeerde technocraten die “wetenschap” en gegevens gebruiken, zullen veel beter in staat zijn de wereld te regeren dan gekozen functionarissen.

Het meest verontrustende aspect van deze waarneming over de toekomst is het sluipende karakter. Het komt, in tegenstelling tot het coronavirus, snel en zonder toestemming van de direct betrokkenen op het toneel.

Totalitaire bewaking of bemachtiging van de burger

De tweede waarneming van prof. Harari is het komende tijdperk van universele toezicht van burgers. Hij merkt op dat de coronacrisis al online instrumenten voor openbare monitoring met zich meebrengt, die alle oude inspanningen overschaduwen om mensen in de gaten te houden. De coronacrisis dreigt “de inzet van instrumenten voor massale bewaking te normaliseren in landen die deze tot nu toe hebben verworpen”.

De progressieve visionair is niet zo naïef om te denken dat deze technologie niet schadelijk of gevaarlijk kan zijn. Een smartphone die de locatie van virusslachtoffers doorgeeft, kan ook worden geprogrammeerd om de temperatuur en bloeddruk te bewaken. Medische monitoring kan ook biologische fenomenen registreren, zoals emoties, vreugde en woede. Het kan reacties meten op conservatieve of liberale ideeën die online zijn gevonden. Al deze gegevens kunnen worden verzameld en verkocht worden aan marketingafdelingen van bedrijven… en overheidsinstanties.

‘Heb vertrouwen in de media’

De schrijver stelt echter dat de universele monitoring ook macht aan burgers kan geven. Monitoren kan nuttig zijn wanneer het wordt gemodereerd door instellingen die vertrouwensrelaties opbouwen. Harari’s oplossing is niet om het vertrouwen in het gezin, de gemeenschap of de kerk te herstellen. In plaats daarvan noemt hij instellingen die dit vertrouwen in het verleden hebben geschonden en die de kern vormen van de cultuuroorlog.

“Mensen moeten de wetenschap vertrouwen, de overheid vertrouwen en de media vertrouwen”, merkt hij op. Voor nog meer spanning hekelt hij de complottheorieën en “onverantwoordelijke politici [die] het vertrouwen in de wetenschap, de overheid en de media opzettelijk hebben ondermijnd.”

Vals dilemma

Het progressieve verhaal van de coronaviruscrisis volgt dus het Harari-script door het valse dilemma te presenteren van het accepteren van enerzijds verlichte technocratie en anderzijds een onverantwoord totalitarisme. Hij sluit echte alternatieven uit, die meer in de lijn liggen met het verleden van Amerika.

De laatste waarneming stelt nog een ander vals dilemma. De professor beweert dat de post-corona-samenleving moet kiezen tussen wat hij ‘nationalistisch isolement en wereldwijde solidariteit’ noemt. De normale optie van een natie die haar eigen identiteit bevestigt maar toch een gemeenschappelijke menselijkheid deelt, ligt niet op tafel. Effectief optreden tegen de crisis kan alleen worden gedaan door niet-altijd-vrijwillige wereldwijde samenwerking.

Naties moeten dus wereldwijd informatie, technologie en ontdekkingen ‘delen’. Er moet een geest van wereldwijde samenwerking en vertrouwen zijn. Het is een nogal ironische conclusie, aangezien slechts weinigen vertrouwen hebben in de Chinese autoriteiten die het nieuws over de ziekte niet hebben ‘gedeeld’ toen deze uitbrak. Westerse wetenschappers blijven vragen stellen bij het creatieve gebruik van statistieken door de Chinese communisten om hun agenda te ondersteunen.

Lees ook: 6 manieren waarop klimaatideologen misbruik maken van de coronacrisis

Universele gecoördineerde gemeenschap

Deze nieuwe solidariteit moet alle politieke, filosofische en culturele verschillen overstijgen. Een communistische regering, islamitische theocratie of meedogenloze dictatuur zijn allemaal gelijk in deze enorme poging om levens te redden. Harari voorziet een soort universele gemeenschap die wordt gecoördineerd door verlichte leiders en technocraten.

“Net zoals landen tijdens een oorlog belangrijke industrieën nationaliseren, kan de menselijke oorlog tegen het coronavirus van ons verlangen dat we de cruciale productielijnen ‘vermenselijken.'” De bekende auteur voorziet dat rijke landen de arme landen te hulp zullen komen, zelfs tot het punt dat ze medisch personeel en vitale voorraden eerlijker verdelen. Ook op economisch gebied is wereldwijde samenwerking nodig, waarbij rijke landen worden “uitgenodigd” om de rijkdom te delen.

Dergelijke gemeenschappelijke dromen over wereldwijde samenwerking zijn nauwelijks nieuw. Ze hebben de dromen van utopische sociale planners al lang bevolkt, die maar al te graag hun plannen aan de wereld willen opleggen, altijd met catastrofale gevolgen. Toch is de paniek van deze crisis hoe het onvoorstelbare mogelijk wordt.

Lees ook: Communistisch China is niet oplossing, maar oorzaak van de wereldwijde coronacrisis

Een toekomst zonder God

De drie waarnemingen van Yuval Harari hebben allemaal kenmerken gemeen. De eerste is een bekende vijandigheid jegens het perspectief van de cultuuroorlog van talloze Westerlingen. Ze worden afgedaan als militanten die strijd voeren tegen de “wetenschap” en de wereldwijde solidariteit.

Een tweede alarmerend kenmerk is de bereidheid om gevestigde procedures en vrijheden te omzeilen om hun wereldbeeld aan de natie op te leggen. Of het nu gaat om versnelde historische processen, universeel toezicht of wereldwijde ‘samenwerking’, de onderliggende boodschap is de behoefte aan boven besturende mechanismen om te doen wat het beste is voor de mensheid.

Ten slotte sluit het Harari-spelplan een moreel kader uit dat is gebaseerd op objectieve normen van goed en kwaad of zelfs de rechtsstaat. Als iemand die noch in de ziel noch in de vrije wil gelooft, ontkent hij elke rol van religie en God. Het is een koude, meedogenloze wereld zonder doel of verlossing.

Complottheorieën zijn onnodig

Het Harari-verhaal wordt gevonden in de dagelijkse lawine van nieuws. De maatregelen, methoden en doelen die hij schetst, zijn gemakkelijk te vinden in de crisis. Een recent redactioneel artikel in The Wall Street Journal door Henry Kissinger herhaalt het idee dat de crisis “de wereldgemeenschap voor altijd zal veranderen”. Talloze schrijvers, denkers en politici herhalen deze dreigende boodschap.

Samenzweringstheorieën hebben verborgen methoden, ongecontroleerde kracht en enorme netwerken nodig om geloofwaardig genoeg te zijn om aanhangers te vinden. Maar in het geval van de coronaviruscrisis, wie heeft er complottheorieën nodig? Denkers zoals Yuval Harari schrijven openlijk over hun huiveringwekkende post-corona-toekomst zonder God.

Gelukkig heeft God ook een toekomst in gedachten. Hij schrijft recht met kromme lijnen. Hij kan verrassingen hebben die progressieve visionairen niet kunnen zien. (John Horvat II / ReturnToOrder)

Cultuur onder Vuur verdedigt de Nederlandse cultuur en christelijke tradities, met 100 procent inzet en 0 euro subsidie. Help ons vandaag nog met een gift!