Windvangers: 5 redenen waarom we tegen windmolens moeten vechten

In de huidige klimaatplannen is duurzame energie de heilige graal. Energie maken uit onuitputtelijke bronnen klinkt natuurlijk ook geweldig. Het is reden voor het kabinet om hiervoor dit jaar meer dan 9 miljard euro subsidie beschikbaar te stellen (dat komt neer op ruim 1.000 euro belastinggeld per werkende Nederlander!). Maar in de praktijk blijkt het allemaal een stuk lastiger. Zonne-energie bijvoorbeeld is door de hoge kosten, de kwetsbare panelen en de lage opbrengst in Nederland niet rendabel. De andere grote tak, windenergie, blijkt al minstens zo moeilijk. Het draagvlak voor windmolens is onder de Nederlandse bevolking de afgelopen jaren voor een groot deel verdwenen. Terecht. Hieronder geeft Cultuur onder Vuur 5 redenen waarom windenergie een doodlopende weg is.

1. Nederland is te klein

De totale hoeveelheid energie die Nederland in 2019 verbruikte, was 2.440 Peta joule. Ingenieur Jan Smelik rekende voor dat om deze hoeveelheid met alleen windenergie op te wekken en op te slaan voor gebruik, er in Nederland 157.000 windmolens van elk 5 megawatt nodig zijn. Omdat windmolens niet in elkaars ‘windschaduw’ mogen staan, maar ruimte nodig hebben (ongeveer een kilometer onderlinge afstand), is voor dit reusachtige aantal windmolens een grondoppervlakte van 400 bij 400 kilometer nodig. Dat is groter dan Nederland zelf! De allernieuwste windmolens leveren dan wel 12 megawatt, maar omdat die meer ruimte nodig hebben moet alsnog heel Nederland ermee vol gezet worden. Bovendien zijn de onderhoudskosten van deze grote machines zo hoog, dat de verhoogde output nagenoeg weer teniet gedaan wordt.

2. De kosten zijn astronomisch

Eén 5 megawatt windturbine kost, inclusief grond en plaatsing, ongeveer 5 miljoen euro. De 157.000 windmolens zouden samen dus bijna 800 miljard euro kosten. Dat is meer dan twee keer de Nederlandse rijksbegroting van 2020! Daarbij komen nog kosten voor opslag en transport – volgens Smelik ook honderden miljarden euro’s. En dan hebben we het nog niet eens gehad over de onderhoudskosten. Professor Hughes van de Universiteit van Edinburgh noemt het ongelofelijk dat officiële instanties in hun calculaties geen rekening houden met ouderdom, terwijl het onderhoud van een windmolen aan het eind van zijn leven (ca. 20 jaar) meer dan twee keer zo duur is dan bij een turbine die 1 jaar oud is. Hij berekende dat een windturbine van 5 megawatt meteen na plaatsing €425.000 per jaar aan onderhoud kost, en aan het einde van zijn levensduur zelfs €820.000 per jaar. Bij windturbines op zee is dat door de zwaardere omstandigheden nog veel duurder.

3. Windmolens hebben een beperkt effect op het klimaat

Windturbines hebben vergeleken met andere energiebronnen weinig CO2 uitstoot (aangenomen dat CO2 schadelijk is voor het klimaat). Maar wat vaak vergeten wordt is de CO2 uitstoot die zit in de productie, constructie, het onderhoud en het uiteindelijk opruimen. Zo is voor de productie van een windmolen van 3 megawatt 300 ton staal en 900 ton funderingsbeton nodig, plus allerlei andere grondstoffen, waaronder zeldzame metalen, die uit Afrika, Azië en Zuid-Amerika worden gehaald. Dat betekent een grote hoeveelheid extra CO2. Als het gaat om energieverbruik duurt het één tot anderhalf jaar voordat een windturbine zichzelf terugverdiend heeft. Eveneens zal een nieuwe windmolen eerst de grote hoeveelheid CO2 uitstoot van productie moeten compenseren voordat hij ‘klimaatneutraal’ draait. Wat ook een rol speelt is het feit dat er vaak te weinig wind is. Dat moet worden gecompenseerd door o.a. kolencentrales, die daarvoor speciaal opgestookt worden. De hoeveelheid energie en CO2 uitstoot die met dit opstoken gepaard gaat, is groter dan wanneer de kolencentrale gewoon continue was blijven branden!

4. De wieken zijn niet recyclebaar

Zoals gezegd kost het opruimen van een windmolen geld, energie en CO2 uitstoot. Naar schatting draaien er momenteel ruim 400.000 windmolens wereldwijd, die ongeveer elke 20 jaar vervangen moeten worden. De meeste materialen van de windmolen kunnen hergebruikt worden, maar dat geldt niet voor de wieken die gemaakt zijn van plastic en glasvezel. Die zijn niet recyclebaar en omdat ze ook geen waarde hebben, is er geen andere oplossing dan ze ergens op te slaan. Op internet staan foto’s van enorme zandafgravingen waar de gedemonteerde wieken begraven worden. Mogelijk voor altijd, want ze breken in de natuur niet af. Een studie in een publicatie voor afvalverwerking schatte dat er in 2050 een afvalberg van turbinebladen van 43 miljoen ton (oftewel 43 miljard kilo) zal bestaan. Een pijnlijk gevolg van het succes van de lobby van klimaatactivisten voor windenergie.

5. Windmolens zijn lelijk en vervuilen het landschap.

Over één ding lijken veel voor- en tegenstanders van windmolens het wel eens te zijn: ze zijn lelijk en vervuilen het landschap. Een verre blik op natuur en horizon geeft de mens rust en een vredige sensatie. Het vlakke Nederlandse polderlandschap straalt schoonheid, orde en rust uit. Je kunt er ver kijken, maar een rij windturbines (twee keer zo hoog als de Dom in Utrecht!) verpest een mooi uitzicht danig. De ronddraaiende bladen nemen bovendien de rust voor het oog weg. Traditionele windmolens passen in het Nederlandse landschap dat ze immers zelf hebben helpen droogmalen. Moderne windturbines zijn een parodie op de echte windmolen: ze zijn te hoog, wanstaltig en kil. Ze stralen een vijandigheid uit ten opzichte van de omringende natuur. De moderne windmolen, kortom, vernietigt een deel van de orde en schoonheid die we in Nederland hebben.

Er zijn nog meer argumenten tegen windmolens, denk aan waardedaling van woningen, vogelsterfte en de mogelijke gezondheidsrisico’s voor omwonenden. Maar deze vijf punten zijn meer dan reden genoeg om onmiddellijk te stoppen met de bouw van windmolens en de bestaande turbines af te breken. Ze zijn onrendabel, astronomisch duur, hebben maar een beperkt effect op het klimaat, en vervuilen ons mooie landschap. Windenergie is een utopie.